Kamado gebruiken: De complete beginnershandleiding van onze BBQ-pro’s

Je ruikt het vuur. Je voelt de stralingswarmte van het massieve keramiek. Koken in de buitenlucht heeft altijd iets magisch, maar koken op een keramische barbecue brengt die beleving naar een compleet nieuw niveau.

Toch horen we vaak dat die eerste vonk gepaard gaat met een flinke dosis drempelvrees.

Een kamado is een flinke investering. Je bent misschien bang om het dure keramiek te beschadigen door hem te heet te stoken. Of je vreest voor een onverwachte steekvlam wanneer je de deksel opent. Misschien ben je gewoon bang dat je dat prachtige, malse stuk vlees verpest omdat je de temperatuur niet onder controle krijgt. Geen zorgen, dat gevoel is volkomen normaal.

Deze gids is geschreven om al die onzekerheid direct weg te nemen.

Wij nemen je stap voor stap mee in de theorie achter het vuur. We laten de verwarrende theorie achterwege en focussen op praktische handelingen. Zo transformeer je van iemand die per ongeluk vlees verbrandt, naar een zelfverzekerde buitenkok die precies weet wat hij of zij doet.

De eerste keer: je nieuwe kamado inbranden

Voordat we direct een dikke steak op het rooster leggen, moeten we even op de rem trappen. Je splinternieuwe barbecue komt rechtstreeks uit de fabriek en het keramiek bevat nog restvocht. Als je direct een loeiheet vuur stookt, zet dat vocht te snel uit en loop je het risico dat je gloednieuwe ketel barst. Dat willen we natuurlijk voorkomen.

Kijk:

Wil je jouw nieuwe kamado gebruiken met de garantie dat hij een leven lang meegaat? Dan moet je hem rustig laten wennen aan de hitte. Dit proces noemen we het inbranden.

Bouw de hitte de eerste drie tot vijf keer heel rustig op. Zorg ervoor dat de temperatuurthermometer in de deksel niet boven de 150 graden uitkomt. Laat de barbecue een uurtje op deze zachte temperatuur branden en sluit daarna de schuiven om hem weer langzaam te laten afkoelen. Op deze manier verdampt het restvocht op een veilige, gecontroleerde manier en bereid je de ketel voor op de serieuzere kooksessies in de toekomst.

De basis van succes: de juiste brandstof kiezen

Een keramische barbecue is een totaal ander beestje dan de lichte, stalen kogelbarbecue die je misschien gewend bent. Het hele systeem draait om een vlekkeloze luchtstroom. Daarom is de brandstof die je onderin de vuurbox legt absoluut bepalend voor je resultaat.

Gooi die zak goedkope gruiskolen en chemische, witte aanmaakblokjes van het tankstation direct weg.

Die witte blokjes zitten vol paraffine en andere nare stoffen. Het keramiek van je barbecue is poreus en zuigt die chemische dampen op. Voor je het weet, proeft al je eten naar lampolie. Bovendien verstoppen goedkope, kleine stukjes gruis de luchtgaten in je rooster, waardoor je vuur stikt.

Investeer altijd in grote, harde brokken natuurlijke houtskool. Deze grote stukken laten veel ruimte over voor zuurstof, waardoor je de temperatuur feilloos kunt sturen. Twijfel je over wat je precies in de kuip moet gooien? Lees dan ons duidelijke advies over de keuze tussen houtskool of briketten.

kamado gebruiken techniek

Hoe steek je de kamado veilig aan?

Mensen vragen ons vaak: hoe gebruik je een kamado bbq zonder direct in de stress te schieten over het aanmaken? Het antwoord is verrassend simpel: door zuurstof het zware werk te laten doen.

Volg altijd dit vaste stappenplan:

  • Vul de vuurbox: Stort grote stukken houtskool in de bak, maximaal tot aan de bovenste rand van de vuurring.
  • Maak nestjes: Graaf twee of drie kleine kuiltjes in de kolen.
  • Plaats de wokkels: Leg in elk kuiltje een natuurlijke aanmaakwokkel (gemaakt van houtkrullen en bijenwas) en steek deze aan.
  • Zet alles open: Zet de onderste luchtschuif helemaal open. Laat de deksel van de barbecue openstaan zolang de wokkels branden.
  • Sluit de koepel: Wacht tot de wokkels volledig zijn opgebrand en de omliggende kolen beginnen te gloeien (ongeveer 10 tot 15 minuten). Sluit nu de deksel en zet de bovenste luchtschuif volledig open.

Vanaf dit moment zuigt de ketel verse lucht door de onderste schuif aan, wakkert de kolen aan, en blaast de hete lucht via de bovenkant naar buiten. De schoorsteen trekt.

Temperatuur beheersen: het spel van zuurstof

Hier maak je de sprong van een onzekere beginner naar een zelfverzekerde pitmaster. De temperatuur van je barbecue regel je uitsluitend door de hoeveelheid zuurstof te knijpen of te vergroten. Meer zuurstof betekent hogere vlammen en meer hitte. Minder zuurstof dempt het vuur.

Het zit zo:

De grote, onderste luchtschuif gebruik je voor de grove stappen. Hiermee bepaal je de basistemperatuur. De bovenste schuif (vaak een margrietschijf genoemd) gebruik je voor het echte millimeterwerk. Zodra je in de buurt van je doeltemperatuur komt, sluit je de onderste schuif tot een kleine kier en tik je de bovenste schuif in de juiste positie om de kamado temperatuur regelen.

Keramiek heeft één unieke, dominante eigenschap: het houdt warmte extreem goed vast. Opwarmen gaat ontzettend snel, maar afkoelen duurt tergend lang.

Pro-Tip uit onze Workshop: Vang de temperatuur altijd op de weg omhoog. Wil je jouw gerecht garen op 150 graden? Knijp beide schuiven dan al voor driekwart dicht op het moment dat de thermometer 130 graden aantikt. De restwarmte duwt de temperatuur vanzelf naar de 150. Als je pas begint met remmen bij 150 graden, schiet je geheid door naar de 180 en duurt het een uur voordat je weer terug bent.

kamado gebruiken ingrediënt

De opstelling: direct vs. indirect grillen

Nu de barbecue brandt, moeten we kijken naar de opstelling. Om echt veelzijdig te kunnen koken, maken we onderscheid tussen twee technieken: direct en indirect werken.

Direct grillen is precies wat je verwacht. Je legt een stevig gietijzeren rooster op de bbq en je braadt het vlees rechtstreeks boven de gloeiende kolen. Dit is perfect voor dunne stukken vlees, burgers of het razendsnel dichtschroeien van een biefstuk.

Maar de ware kracht van deze barbecue zit in de indirecte methode.

Hiervoor gebruik je een plate setter. Dit is een zwaar, keramisch hitteschild dat je tussen de brandende kolen en je roosters plaatst. Het schild blokkeert de directe vlammen. De hitte stroomt nu langs de zijkanten omhoog, botst tegen de dichte deksel en circuleert rondom je gerecht. Gefeliciteerd, je hebt zojuist de allerbeste heteluchtoven ter wereld gecreëerd. Perfect voor grote braadstukken, hele kippen en het langzaam garen van spareribs.

Pro-Tip uit onze Workshop: Plaats altijd een aluminium lekbakje bovenop je plate setter als je indirect grilt. Giet hier een klein scheutje water of bier in. Druipend vet valt dan in de vloeistof in plaats van op het loeihete keramische schild. Doe je dit niet? Dan verbrandt het vet en krijgt je gerecht een nare, bittere rooksmaak.

Veiligheid voorop: zo voorkom je een steekvlam (backdraft)

Laten we praten over veiligheid. Een kamado sluit bijna hermetisch af. Wanneer je lange tijd op een relatief hoge temperatuur kookt met de schuiven strak geknepen, ontstaat er een tekort aan zuurstof in de koepel. Binnenin suddert een grote massa hete gassen die wachten op brandstof.

Trek je op dat moment ineens ondoordacht de zware deksel helemaal open? Dan stroomt er in één klap een overvloed aan verse zuurstof naar binnen. Het resultaat is een steekvlam die met flinke kracht uit de barbecue slaat. Dit fenomeen noemen we een backdraft.

Gelukkig is het ontzettend simpel te voorkomen door je barbecue even te laten ‘boeren’ (burpen).

  • Open de deksel eerst slechts drie tot vijf centimeter.
  • Houd de deksel drie seconden in deze positie. Hierdoor stroomt de zuurstof gedoseerd naar binnen en ontsnapt de opgebouwde hitte veilig.
  • Open de deksel daarna pas volledig.

Pro-Tip uit onze Workshop: Maak er een vaste gewoonte van om de arm waarmee je de deksel opent altijd strak en gestrekt te houden. Wankel niet boven het rooster en draai je gezicht iets weg. Zo blijf je altijd buiten het bereik van een eventuele vlam en houd je je wenkbrauwen intact.

kamado gebruiken resultaat

Je eerste culinaire stap: tijd om te koken

De theorie zit erop, het hitteschild ligt erin en de temperatuur is prachtig stabiel. Het is tijd om de mouwen op te stropen en de rook zijn werk te laten doen.

We snappen dat je bij de eerste sessie niet direct een peperdure brisket op het rooster durft te leggen. Begin daarom met een vergevingsgezind stuk vlees om de opgedane kennis ontspannen in de praktijk te brengen. Een plat stuk rundvlees met een stevige draad is hiervoor ideaal. Ontdek bijvoorbeeld hoe je een geweldige bavette op de bbq bereidt. Het is makkelijk te controleren, gaart relatief snel en levert een indrukwekkend, smaakvol resultaat op voor je gasten.

Geniet van het proces. Luister naar het sissen op het rooster en merk hoe stabiel het systeem blijft terwijl jij met een goed glas in je hand naast het vuur staat.

Onderhoud en nazorg: voorbereiden op de volgende sessie

Het vlees rust op de snijplank en de borden zijn leeg. Je kooksessie is geslaagd. Maar een echte buitenkok weet dat de sessie pas eindigt als het materiaal is opgeruimd.

Hoe doof je het vuur? Simpel. Sluit de onderste schuif volledig. Sluit de bovenste schuif volledig. Binnen korte tijd raakt het vuur door zijn zuurstof heen en stikt het vanzelf. Laat de deksel gewoon gesloten en loop rustig weg. De volgende dag is de ketel volledig afgekoeld.

De overgebleven houtskool kun je bij je volgende kooksessie gewoon opnieuw gebruiken. Wel is het belangrijk om voorafgaand aan je volgende sessie even met een pook in de aslade te roeren. Het fijne as valt door het bodemrooster naar beneden. Haal dit as regelmatig uit de onderste lade met een as-pook of stoffer. Als je de aslade laat dichtslibben, verlies je de controle over je luchtstroom en krijg je de temperatuur de volgende keer niet meer stabiel.

Heb je vette gerechten gemaakt en is de binnenkant van je deksel donker en plakkerig? Stook de barbecue dan na afloop (zonder hitteschild) eens rustig op tot zo’n 250 graden. Laat hem een uurtje branden en hij is van binnen weer brandschoon.

Van scherm naar snijplank: leer het échte werk in de praktijk

Theorie vanaf een beeldscherm is prachtig om de basis te leggen. Je weet nu hoe je moet starten, hoe je temperatuur vasthoudt en hoe je veilig blijft.

Maar wees eerlijk: buitenkoken leer je niet door alleen een tekst te lezen. Het is een ambacht dat je moet voelen, ruiken en proeven. Je moet de structuur van het vlees zien veranderen, zelf aan de luchtschuiven draaien en ervaren hoe het houtskool reageert op een vleugje verse wind.

Wil je die laatste onzekerheid overboord gooien en de theorie met eigen handen in de praktijk brengen? Dan nodigen onze pitmasters je graag uit. We gooien samen de roosters vol, praten over rookhout, snijden de mooiste stukken vlees aan en beantwoorden al je brandende vragen tijdens onze volledig verzorgde BBQ workshops. Geen snelle verkooppraatjes, maar gewoon eerlijk koken, leren en genieten van knetterend vuur onder professionele begeleiding.

Zet de schuiven open en maak er een fantastische sessie van!

Tevens attenderen we je graag ook op onze unieke Outdoor Cooking Experience Center Community.

BBQ Inspiratie Magazine

ONTVANG GRATIS BBQ MAGAZINE

De eerste stap naar meer Outdoor Cooking plezier is gezet.

Vraag nu gratis het BBQ Inspiratie Magazine aan! Speciaal gemaakt
door onze Pitmaster en aangesloten partners.

Vol met BBQ apparatuur, tips, aanbiedingen en inspiratie.